วิธีตรวจฟันด้วยตนเอง

การตรวจช่องปากด้วยตนเอง เป็นวิธีการเบื้องต้น ในการดูแลสุขภาพฟันและเหงือก สามารถปฏิบัติได้ง่าย และประหยัดเวลา โดยใช้อุปกรณ์เพียงกระจกเงาส่องหน้าธรรมดา อาจจะใช้กระจกเงาเล็กๆ อีกหนึ่งอัน ช่วยสะท้อนให้เห็นบริเวณที่มองเห็นตรงๆ ไม่ได้ การตรวจฟันควรทำหลังจากแปรงฟันเสร็จแล้ว การตรวจนี้จะทำให้เราเห็นว่า เราแปรงฟันได้สะอาดจริงหรือไม่ มีฟันที่เริ่มมีรอยดำ หรือเป็นจุดแล้วบ้างหรือไม่ หรือเหงือกบริเวณไหนมีการบวมแดงอักเสบเกิดขึ้น ซึ่หากพบปัญหา จะได้รีบแก้ไข ก่อนที่จะมีอาการรุนแรง ช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย เวลา และไม่ทรมาน การตรวจฟันด้วยตนเอง ทำเพื่อ ตรวจความสะอาดในช่องปาก หลังจากแปรงฟันแล้ว ว่ามีเศษอาหารติดตามตัวฟัน หรือซอกฟันหรือไม่ ตรวจดูว่า สุขภาพของเหงือก ในแต่ละบริเวณเป็นอย่างไร มีหินปูน มีเหงือกร่น หรือคอฟันสึกหรือไม่ ตรวจดูว่า มีฟันผุ หรือมีสภาพที่อุดฟันเก่าผิดปกติหรือไม่ วิธีการตรวจ หลังแปรงฟัน ควรล้างมือให้สะอาดก่อนตรวจ แล้วลงมือตรวจตามขั้นตอนดังนี้ ตรวจฟันหน้าบนและล่าง โดย ยิ้ม ยิงฟันกับกระจก ให้เห็นฟันหน้าบนทั้งหมด ทั้งตัวฟัน และเหงือก ตรวจฟันกรามด้านติดแก้ม โดยยิ้มให้กว้างไปถึงฟันกราม อาจใช้นิ้วมือช่วยดึงมุมปาก เพื่อให้เห็นได้ชัดเจนขึ้น ตรวจด้านในของฟันล่าง โดยก้มหน้าอ้าปากกว้าง กระดกลิ้นขึ้น เมื่อตรวจดูฟันกราม ตรวจด้านบดเคี้ยวของฟันกรามล่าง โดยอ้าปากดูด้านบดเคี้ยวของฟันล้าง ตรวจฟันบนด้านเพดาน และด้านบดเคี้ยว ดดยเงยหน้า อ้าปากดูในกระจก ส่วนฟันหน้าด้านเพดาน อาจใช้กระจกบานเล็กช่วยสะท้อนให้เห็นในกระจกส่องหน้า

ลักษณะของฟันผุ

ฟันผุ คือ การที่ฟันถูกทำลาย ทำให้เป็นรู หรือโพรง การทำลายนี้จะเป็นไปเรื่อยๆ โดยร่างกาย ไม่สามารถซ่อมแซม ส่วนที่ถูกทำลายไป ให้กลับเป็นปกติเหมือนเดิมได้ ลักษณะอาการของโรคฟันผุ ในระยะเริ่มแรก จะพบเป็นรอยสีดำ ตามหลุมและร่องฟัน ไม่มีอาการ เมื่อการผุลุกลามมากขึ้น จะทำให้เป็นรู และมีอาการเสียวฟัน เมื่อรับประทานของเย็นจัด จนกระทั่งเกิดอาการปวดฟัน เมื่อรูผุถึงประสาทฟัน ถ้าปล่อยทิ้งไว้ ฟันจะผุจนกระทั่งเหลือแต่รากฟัน ฝังอยู่ในกระดูกขากรรไกร ก็ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ เพราะอาจเกิดฝีหนองที่ปลายรากฟัน ซึ่งเป็นช่องทางให้เชื้อโรคแพร่กระจาย ไปสู่ส่วนต่างๆ ของร่างกายได้ การรักษา ฟันผุที่ลุกลามผ่านชั้นเคลือบฟัน ไปถึงชั้นเนื้อฟัน ต้องรักษาด้วยการอุดฟัน ถ้าปล่อยทิ้งไว้ ให้ฟันผุลุกลามไปถึงชั้นโพรงประสาทฟัน การรักษาจะยุ่งยากขึ้น คือ ต้องรักษาคลองรากฟัน ก่อนที่จะอุดฟัน หรือบางครั้ง อาจต้องถอนฟันออกไป เพราะการผุทำลายฟันไปมาก จนเหลือแต่รากฟัน

การย้อมสี ... คราบจุลินทรีย์

ตรวจเหงือก

เหงือกปกติมีลักษณะขอบบาง ปกคลุมและแนบกับคอฟัน มีสีชมพูซีด หรือมีสีคล้ำ ตามสีผิวของแต่ละคน เหงือกอักเสบ มีสีแดงจัด เป็นมันวาว บริเวณขอบเหงือกจะบวม ยื่นเลยคอฟันออกมา แต่ไม่แนบกับคอฟัน เลือดออกง่าย เมื่อใช้มือกดจะเจ็บ บางครั้งอาจมีหนองไหลออกมา สาเหตุ เกิดจากการขาดการเอาใจใส่ดูแลรักษาช่องปาก ทำให้เชื้อจุลินทรีย์ในแผ่นคราบจุลินทรีย์ ที่บริเวณขอบเหงือก ขยายตัว และปล่อยสารพิษออกมา สารพิษนี้จะซึมไปตามขอบเหงือก ยิ่งถ้ามีหินปูนใต้เหงือกด้วย การอักเสบจะลุกลามเร็วขึ้น ถ้าไม่ได้รับการรักษา บริเวณเนื้อเยื่อ และกระดูกที่หุ้มรากฟัน จะถูกทำลายไปในที่สุด บริเวณที่มีคราบจุลินทรีย์ จะมองเห็นได้ชัดเจนยิ่งขึ้น ด้วยการย้อมสีฟัน

ความผิดปกติในช่องปาก